rouwverwerking | verliesverwerking | ziekte & meer

Rouw verwerken, hoe gaat dat?

Kubler-Ross - Over rouwSterven is een afscheid voor altijd

Afscheid nemen is een beetje sterven. De Fransen zeggen het zo mooi ‘Partir, cést mourir un peu’. Hoe is het andersom?

Sterven is voor altijd afscheid nemen. Hoe de dood ook komt, als donderslag bij heldere hemel, na een lang of kort ziekbed.

Het afscheid is onomkeerbaar en keilt de achterblijvers zonder pardon in een put van rouw. Zie maar hoe je daar weer uitkomt.

Niet alleen sterven veroorzaakt rouw

In die rouwput zitten trouwens niet alleen mensen die een geliefde verloren. Je deelt de put samen met anderen die een tegenslag moeten verwerken. Denk maar aan eens aan een scheiding, het verlies van een baan, een trouwe viervoeter, een ziekte die je leven verandert.

Rouwverwerking is voor een breed publiek. En de een krabbelt sneller weer op dan de ander. Geen mens is immers gelijk.

5 fasen van rouw volgens Elisabeth Kübler-Ross

En zo geen mens gelijk is, is ook geen rouwproces gelijk. Op de grillige weg naar het nieuwe leven zijn er wel herkenningspunten. De Zwitserse psychiater Elisabeth Kübler-Ross (1926-2004) pionierde in het land van rouw en stervensbegeleiding en beschreef het rouwproces in 5 fasen. Ze werd er beroemd mee.

1. Ontkenning

Als de dood van een dierbare wordt aangezegd treedt ontkenning op. Uit pure zelfbescherming treedt dit afweermechanisme in werking. Het geeft de ruimte om de waarheid in stukjes binnen te laten. De zoektocht naar feiten, de waarheid, de schuldige. Die komt later.

2. Protest

De verdrietige ervaring roept protest op. Dat uit zich in woede, vloeken, tieren, schreeuwen, huilbuien. Woede niet alleen tegen mensen, maar ook richting God of de brenger van het slechte nieuws. Deze belandt ook vaak op de slachtbank. En iemand moet de schuld krijgen. Wat overigens een gezond psychologisch verdedigingsmiddel is. Voor onschuldige omstanders is het vaak moeilijk te begrijpen, maar de schuldvraag leidt af van verlies en verdriet.

3. Onderhandelen en vechten

Als duidelijk wordt dat protesteren en boosheid niet helpt, is onderhandelen en vechten een uitlaatklep voor verdriet. Zichzelf een doel stellen, beloften doen. De een gaat de marathon lopen, de ander koopt een motor. Weer een ander verliest zichzelf in het poetsen van het huis.

4. Depressie

Als protesteren, onderhandelen en vechten niks oplost, treedt vaak depressie op. Machteloosheid, vermoeidheid, teruggetrokken gedrag, alcohol, drugs. Een ziek zijn van ellende.

5. Aanvaarding

Het feit dat de waarheid niet te bestrijden is doet langzaam maar zeker opgang en acceptatie geeft ruimte voor een leven zonder geliefde. Een bestaan zonder werk of met een handicap.

Rouwen, zo gaat dat.

RIA
06-01-2014

Tagged als:

Gecategoriseerd in: algemeen, Kessler - David, Kübler-Ross - Elisabeth, WEBLOG

Schrijf je hier in voor de