rouwverwerking | verliesverwerking | ziekte & meer

Kinderen in spagaat door echtscheiding en dood

Kinderen in spagaat door echtscheiding en doodWaar rouw, in de breedste zin van het woord, om de hoek komt kijken, bijvoorbeeld door dood, ziekte of echtscheiding, daar is Leoniek van der Maarel op haar plek als therapeute.

Ze is gespecialiseerd in ‘Kinderen en Rouw’ en werkt vanuit haar praktijk ‘Emoties-Enzo’ in Voorburg. Haar boek ‘Kinderen in Spagaat’ doet vermoeden dat we hier met een schrijfster te doen hebben. Niets is minder waar.

Wat ben je? Therapeute of schrijfster?

“Ik ben therapeute, geen schrijfster. Als ik schrijf dan vloeit dat voort uit mijn vak. Wanneer ik aanloop tegen dingen waarover weinig of niets bekend is dan schrijf ik daarover.” Zo is ook ‘Kinderen in Spagaat’ ontstaan. “In mijn praktijk zie ik vaak kinderen van gescheiden ouders, van wie een van de ouders is overleden. Daar is niets over bekend. Zelfs het CBS heeft er geen cijfers van.”

Dubbele spagaat

Op aandringen van haar uitgever Ten Have heeft ze het thema verbreed met echtscheiding, welke impact het heeft op kinderen in een gezin. Zo is een tweeluik ontstaan. Kinderen en echtscheiding en kinderen van gescheiden ouders van wie een van de ouders overlijdt. Een dubbele spagaat. In haar boek citeert Leoniek veelvuldig kinderen met wie zij in gesprek is. Het geeft haar theoretisch onderbouwde werk een levendige en herkenbare draai.

Bron van problemen

“Waar het ten diepste om gaat is dat mensen het moeilijk vinden om voor zichzelf op te komen. Eigenlijk hebben ze verleerd wat ze zelf willen” vat Leoniek de bron van de problemen samen waarmee mensen bij haar komen. Dat gaat op voor zowel kinderen als volwassenen.

Het is ook niet zo verwonderlijk. Van jongs af aan leren we wat wel mag, wat niet mag, waar we rekening mee moeten houden, hoe we ons aan moeten passen. En dan komt er een moment in je leven waarop je niet meer weet wat je zelf wilt. Je loopt vast en vraagt je af wat je wilt en dan weet je het niet meer.

Sire Campagne ‘Kind en Echtscheiding’ schetst werkelijkheid

Haar bevlogenheid met kinderen in rouw als gevolg van een echtscheiding is groot. Leoniek refereert aan de Sire campagne ‘Kind en echtscheiding’, met kinderen die getatoeëerd zijn met uitspraken als ‘denk maar niet dat papa je nog wil zien’ of ‘ik wou dat we nooit kinderen hadden gekregen’. “Ik word daar zo verdrietig van. Wat ouders misschien niet willens, maar wel wetens hun kinderen aandoen. Die zijn daar zo weerloos in. In mijn lezingen laat ik deze uitspraken ook altijd zien en dan zeg ik erbij dat dit echt gebeurt. En het is zo funest. Zeg zoiets een paar keer tegen een kind van 7 en hij gelooft het.”

Niet gehoord in verdriet

Rode draad in het verdriet van kinderen noemt Leoniek het gevoel dat ze niet serieus worden genomen, niet gekend worden in hun verdriet. Daardoor voelen ze zich erg alleen. Kinderen zijn in staat heel leuk te spelen en hun emoties niet te tonen of zich juist op een manier te uiten die op onbegrip stuit. Denk maar aan boosheid. “Maar op het moment dat ze iets zeggen over hun pijnlijke gevoelens, dan weten we niet hoe snel we ze af moeten leiden. We willen immers graag dat ze blij zijn en we halen daarvoor van alles uit de kast. We verwennen ze. Jaren later willen we dat weer terugdraaien en dan lopen we vast.”

Oprechte aandacht

“Het is zo belangrijk dat je mag zijn wie je bent, met name in een rouwproces”, weet Leoniek. In  het dagelijks leven probeert de ander het altijd goed te maken met clichés als ‘pluk de dag, je moet weer verder’. Maar als je tegen iemand, die je toevertrouwt dat ze haar man zo mist, zegt ‘ja, dat is moeilijk, maar gelukkig heb je nog veel vrienden.’ dan sla je de plank volledig mis.

“Hoe je iemand benadert, is individueel bepaald”, vertelt Leoniek. Haar advies is om je onzekerheid te laten varen en echt contact te maken met iemand. Niet op straat, maar aan tafel. Je hoofd leegmaken. Je denkt dat je het verdriet van de ander snapt, maar 9 van de 10 keer zit je er faliekant naast. Een rouwproces is vaak zo eenzaam, vermeende luisteraars haken af. Echte luisteraars zijn zoveel zeldzamer. Leoniek ziet dit nog wel in hechte gemeenschappen, zoals in een kerkelijke gemeenschap. Oprechte aandacht, dat is waar de rouwende zoveel baat bij heeft.

Handvatten in de praktijk

Leoniek gebruikt in haar praktijk de rouwtaken van William Wordon als handvat. Deze verdeelt het rouwproces in 4 taken. De eerste is erkennen dat iemand is overleden. Het tweede is het herkennen van het gevoel dat erbij hoort. Verdriet en angst. Gevoelens die overheersen als je voor 100% beseft dat hij of zij niet meer terug komt. De derde taak is het verkennen van het leven zonder de ander, het is de taak van de rituelen. De vierde en laatste taak is aanvaarding. “Mensen die bezig zijn met hun derde en vierde taak in het rouwproces zijn vaak niet meer in therapie” vertelt Leoniek.

Schakel niet te snel hulp in

Gun rouw wel de tijd, is Leoniek van mening. “Mensen bellen soms wel erg snel. De ene dag is opa dood en de volgende dag bellen ouders, bang dat hun kind er een traumatische ervaring aan over houdt. Maar dat valt mee. Je moet rouw en ook het kind de tijd gunnen. Kinderen kunnen veel meer aan dan wij vaak denken. Mijn advies is meestal het een paar maanden aan te kijken, lukt het dan niet, trek dan aan de bel.”

Even een cursusje gaat niet werken

Haar eigen ervaringen als kind van gescheiden ouders en jonge weduwe speelden mee bij de keuze voor haar werk als therapeute. In de regio Voorburg heeft ze een naam opgebouwd en er wordt vaak naar haar door verwezen. Velen, jong en oud vonden en vinden baat bij haar behandelingen. “Voor het wel of niet slagen van een therapie is vooral bepalend de band die je hebt met je therapeut. Onderzoek heeft dat uitgewezen.” antwoordt Leoniek bescheiden op de vraag waarin zij zich onderscheidt ten opzichte van andere therapeuten. Om te vervolgen “maar natuurlijk is ook een gedegen opleiding van belang. Even een cursusje en dan aan de slag, nee dat gaat niet werken.”

De therapeut in boekenland

Nog even terug naar de boeken. De therapeut die geen schrijfster is, is bezig met een boekje over kinderen en kanker. Een uitgave met weinig theorie, maar wel met veel praktische tips uit de praktijk. En zo wil ze nog wel een paar zware onderwerpen als crematie en euthanasie vertalen naar kindertaal. Samen met haar partner Hans Breekveldt maakte ze de ‘rouwkalender om te verscheuren’. Zij de clichés, hij de kwinkslagen. Een kalender zonder data. Herkenbaar voor rouwende en daarnaast een eyeopener voor de visite.

Open en eerlijk

Op haar website ‘Emoties-Enzo’ lees je meer over deze veelzijdige therapeute die afsluit met de eenvoudige boodschap om open en eerlijk tegenover elkaar te zijn. Haar drukke praktijk bewijst echter dat dit makkelijker gezegd is dan gedaan.

RIA
21-01-2014

Tagged als: ,

Gecategoriseerd in: algemeen, kinderen en scheiding, Maarel - Leoniek van der, WEBLOG

Schrijf je hier in voor de